SCP: Eenzaamheid Wmo-gebruikers toegenomen

In 2017 voelde 20% van de mensen in de Wmo zich zeer eenzaam. Bij mensen die daarnaast nog van een voorziening in de Participatiewet of de Jeugdwet gebruik maakten (multi-gebruikhuishoudens) was dat 22%. Dit blijkt uit de derde SCP-rapportage over de ontwikkelingen in het sociaal domein.

Eenzaamheid

“Eenzaamheid hangt sterk samen met veerkracht: hoe veerkrachtiger iemand is, hoe minder kans op eenzaamheid”, constateert het SCP.

De mate waarin men zich eenzaam voelt is tussen 2015 en 2017 toegenomen – respectievelijk met 4 en 5 procentpunt. Vooral oudere Wmo-gebruikers voelen zich eenzaam. Bij eenzaamheid gaat het vooral om het ontbreken van een intieme relatie of vertrouwenspersoon.

Zorgwekkende ontikkeling

De toegenomen eenzaamheid bij multigebruikhuishoudens en met name de oudere Wmo-gebruikers – terwijl de beleidsinzet bij de Wmo 2015 een afname van eenzaamheid is – noemt het SCP “een zorgwekkende ontwikkeling”. Bij deze groepen ziet het SCP ook een afname van het gebruik van huishoudelijke hulp en van andere Wmo-voorzieningen zoals woon- en vervoervoorzieningen.

“Beide trends, die we in de vorige rapportage ook constateerden, zetten dus door. Omdat de toegenomen eenzaamheid vooral de emotionele eenzaamheid betreft (het ontbreken van een intieme relatie of vertrouwenspersoon), lijkt er een verband tussen deze trends te zijn: de ondersteuning vervulde de rol van vertrouwensrelatie voor een kwetsbare groep ouderen.”

Hoe de afname van het beroep op de huishoudelijke hulp wordt opgelost is onduidelijk. Het SCP ziet geen toename van de hulp die Wmo’ers krijgen van het eigen netwerk. Wel merkt het op dat het mogelijk is dat ouderen meer gebruik zijn gaan maken van algemene voorzieningen zoals voor huishoudelijke hulp. Hierover zijn geen gegevens beschikbaar.

Beroep op netwerk

Een zorgpunt noemt het SCP dat steeds minder mensen verwachten een beroep te kunnen doen op hun netwerk. Slechts 15% van de mensen in de Wmo verwacht hulp te krijgen. Ook denkt ongeveer 20% van de mensen die geen voorziening gebruiken dat zij bij problemen geen hulp kunnen krijgen van hun netwerk.

“De beleidsaanname dat mensen juist een groter beroep op hun netwerk kunnen doen, wordt door deze cijfers dus niet ondersteund”, schrijft het SCP.

Contact met vrienden

De maatschappelijke participatie neemt op het ene vlak toe en neemt op het andere af. Opvallende uitkomst: mensen in de Wmo en multigebruikhuishoudens hebben minder contact met vrienden.

De top 3 van belangrijkste zaken om te leven zoals mensen willen, is de afgelopen jaren niet veranderd: voldoende inkomen om rond te komen, kunnen gaan en staan waar je wilt en sociale contacten & relaties.

Ga naar de volledige SCP-rapportage Sociaal Domein 2017 (4 december 2018)