Nivel: eenzaamheid van ouderen stabiel vraagstuk

De laatste tien jaar is het percentage eenzaamheid onder ouderen stabiel gebleven: rond de 10 procent van de ouderen voelt zich sterk eenzaam en wil meer meedoen aan de samenleving. 

Dat blijkt uit de Participatiemonitor 2006-2018 die Nivel, onderzoeksinstituut voor de gezondheidszorg, vandaag heeft gepubliceerd.

Ouderen

Doordat er steeds meer ouderen en ook 'oudere ouderen' zijn, zal er wel meer eenzaamheid komen - iets dat ook prof. Theo van Tilburg eerder constateerde. Bekend is dat de eenzaamheidscijfers sterk stijgen vanaf 85 jaar. Ouderen tot 75 jaar kunnen goed meedoen in de samenleving en zitten qua participatie en eenzaamheid op gelijk niveau met de algemene bevolking, constateert het Nivel. Over de groep boven de 85 kan het Nivel geen harde uitspraken doen, omdat die groep minder vertegenwoordigd is in het onderzoek. 

Buurtgenoten

Het rapport besteedt een paragraaf aan contact met buurtgenoten. Dat contact beperkt zich voornamelijk tot groeten of het maken van een praatje. Een veel kleiner deel gaat ook daadwerkelijk bij hun buurtgenoten op bezoek of onderneemt activiteiten met hun buurtgenoten. Wel heeft meer dan de helft van de ouderen (60 procent) het afgelopen jaar deelgenomen aan een buurtactiviteit.

Ouderen die wekelijks contact hebben met hun buurtgenoten voelen zich echter minder vaak sterk eenzaam dan ouderen die minder vaak of geen contact hebben met de mensen in hun buurt. Van de ouderen die minimaal wekelijks contact hebben met hun buurtgenoten voelt 8 procent zich sterk eenzaam, terwijl dit bij de mensen die minder vaak of geen contact hebben met buurtgenoten maar liefst 21 procent is.

Mensen met een beperking

Over één groep geeft de monitor al jaren hetzelfde beeld: mensen met een ernstige lichamelijke beperking doen het minst mee op het gebied van werk, sociale contacten en activiteiten in de vrije tijd. Zes op de tien wil vaker ergens naar toe en een derde geeft aan onvoldoende sociale contacten te hebben. 67 procent is matig of zeer eenzaam. 

Meer dan de helft van de mensen met een lichamelijke beperking voelt zich matig of zelfs zeer eenzaam, ondanks dat ze regelmatig sociale contacten hebben. 

Van de mensen met een verstandelijke beperking zegt een derde zich wel eens eenzaam te voelen. Ze hebben behoefte aan meer (on)betaald werk of opleiding. 

Participatie en eenzaamheid

Participatie kan zorgen voor een vermindering van eenzaamheid. Zo geven mensen die vrijwilligerswerk doen aan dat zij daardoor minder eenzaam zijn geworden. Echter, eenzaamheid kan ook een barrière vormen voor participatie. Eenzame mensen ondernemen minder activiteiten dan mensen die niet eenzaam zijn en ervaren belemmeringen om de deur uit te gaan.

Behalve op eenzaamheid gaat de Participatiemonitor in op mobiliteit, participatie in de buurt, sociale contacten, (vrijwilligers)werk en tevredenheid met het leven.