Beleid

Eenzaamheid is een urgent probleem. Beleidsmakers en professionals van overheid, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven vinden bij Coalitie Erbij informatie over de aanpak van eenzaamheid.

Binnen Coalitie Erbij is veel kennis en expertise opgebouwd op het gebied van eenzaamheid en sociaal isolement. De coalitie functioneert als platform om nieuwe oplossingen en interventietechnieken, kennis en inzichten in eenzaamheidspreventie en -bestrijding te delen en te verspreiden.

Landelijk beleid

Het ministerie van VWS ondertseunt het werk van Coalitie Erbij met een subsidie. Van augustus 2014 t/m augustus 2016 gaf het actieplan Versterking aanpak eenzaamheid (pdf) een impuls aan de aanpak van eenzaamheid in Nederland. Coalitie Erbij was betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van de meeste onderdelen van het actieplan. 

Pijlers waren:

  • lokale integrale aanpak van eenzaamheid
  • uitbreiding van de landelijke bewustwordingscampagne
  • verbetering van informatievoorziening over eenzaamheid
  • samenwerking tussen zorg en welzijn op het gebied van eenzaamheid

Lokaal beleid

In de meeste gemeenten in Nederland is aandacht voor het voorkomen of verminderen van eenzaamheid. Dan wel met een specifieke nota dan wel als onderdeel van aanpalend beleid, bijvoorbeeld van ouderen- en welzijnsbeleid binnen het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Voor langdurige aandacht voor eenzaamheid is een beleidsmatige verankering in het gemeentelijk beleid zeer bevorderlijk.

  • Op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), het VN-verdrag voor rechten van mensen met beperkingen en de Participatiewet hebben gemeenten belangrijke wettelijke verantwoordelijkheden. Mogelijkheden voor permanente aandacht voor enzaamheid in de gemeente zijn:
  • het thema eenzaamheid op te nemen in beleid, verordeningen en nadere regels;
  • beleidsinstrumenten te toetsen op eenzaamheid, bijvoorbeeld de zelfredzaamheidsmatrix;
  • een koppeling te maken met Wmo-beleidsgangspunten, zoals eigen kracht, regie en zelfredzaamheid van burgers. Daar past ook een koppeling met langer zelfstandig thuis blijven wonen, wijkteams, het Wmo-loket en de bevordering van sociale cohesie en samenhang in wijken en het voeren van integraal sociaal beleid bij;
  • (innovatieve) projecten de ruimte te geven op het vlak van eenzaamheid, bijvoorbeeld via burgerinitiatieven, de right to challenge, als opdracht aan welzijnsorganisaties of als onderdeel van prestatieafspraken met zorgaanbieders.

Lokale coalities tegen eenzaamheid

Coalitie Erbij heeft in het kader van het actieplan Versterking aanpak eenzaamheid twintig koploperplaatsen ondersteund om te komen tot samenwerking tussen lokale overheid, vrijwilligersorganisaties, zorgverleners en instellingen in een integrale aanpak van eenzaamheid. Resultaat is een model voor de integrale aanpak van eenzaamheid dat andere gemeenten kunnen implementeren. Ook biedt Coalitie Erbij lokale startconferenties Samen tegen eenzaamheid aan.