Samen wandelen brengt eenzame in beweging, letterlijk en figuurlijk

“Mensen letterlijk en figuurlijk in beweging brengen.” Goethe zou met zijn “wandelen opent onze zintuigen voor ontmoetingen met anderen” instemmend hebben geknikt.

Want met dit motto organiseert Liane Wolfert met OpenJeHart wandelgroepen voor mensen die zich eenzaam voelen en nieuwe sociale contacten willen opdoen: “Maar een wandelclub zijn we niet. Er zit een hele methodiek achter die mensen in hun kracht zet.”

Of ze zelf weet hoe eenzaam zijn voelt? Met een veelzeggende blik gebaart ze naar de zithoek in de huiskamer. “Zes jaar geleden zat ik in m’n eentje daar op die rode bank. Gescheiden, kinderen net het huis uit en opeens ook zonder baan. Een hele nare tijd was dat, kan ik je wel vertellen.” Een schilderij in de hal in haar huis in Dronten herinnert Liane Wolfert (51) aan die moeilijke periode in haar leven. “Gemaakt door vriendinnen. Ze schilderden ieder een bloem, als blijk van steun.”

Levenswerk

“Mensen om je heen hebben die echt om je geven, is als het tegenzit in je leven zó belangrijk.” Wolfert zegt het met klem, ook met het oog op wat nu haar levenswerk blijkt: OpenJeHart, het initiatief waarmee ze drie jaar geleden begon. “Mensen letterlijk en figuurlijk in beweging brengen”, vat ze haar concept samen. Letterlijk door samen te wandelen, figuurlijk doordat met z’n allen erop uit trekken en samen eten nieuwe sociale contacten schept.

Slachtofferrol

“Aan de voorkant lijkt het een wandelclub, maar er zit een hele methodiek achter waarmee we mensen in hun kracht zetten”, verduidelijkt Wolfert. Dat ze destijds zelf niet bij de pakken bleef neerzitten, dankt ze ook aan haar ouders. “Die verloren hun eerste kind toen dat vier jaar oud was, maar bleven niet in verdriet hangen. Ze maakten toch iets van hun leven en hielden mij ook altijd voor dat je als mens verantwoordelijk bent voor je eigen geluk. Heel inspirerend vind ik dat, juist van hen door wat ze hebben doorstaan. Positief blijven wordt pas een uitdaging als het in je leven tegenzit. In een slachtofferrol blijven zitten is dan makkelijker dan er iets aan doen, maar ook een recept voor eenzaamheid. Dat zie ik om mij heen veel gebeuren.”

Gevoel

Haar ondernemerschap begon ze met een opleiding tot coach. “Van mijn omgeving kreeg ik altijd al te horen dat ik goed kon luisteren en raad geven, dus daar wilde ik op een professionele manier verder mee. Mensen activeren, helpen met verdriet, nu ook vanuit mijn eigen ervaring met wat een scheiding na dertig jaar huwelijk en werkloosheid met je doet. In mijn dromen zag ik mezelf al voor groepen mensen staan, zei m’n gevoel me dat dit was wat ik moest doen.”

Zacht

Bewondering voor mensen die met niets beginnen maar het toch maken, had Wolfert altijd al. Zoals voor Oprah Winfrey, arm zwart meisje dat uitgroeide tot mediaster: “Hoe zij zich voor andere mensen inzet, zakelijk maar zelf ook kwetsbaar! Mensen verwarren kwetsbaar wel met zweverig, maar voor mij spreekt er kracht uit.” Zelf is ze ook ‘zakelijk met een zachte kant’: “Sales vanuit m’n hart, noem ik dat.”

Vertrouwen

Die mengeling van zakelijkheid en gevoel kwamen Wolfert als sociaal ondernemer goed van pas in de beginperiode van OpenJeHart, met tijdelijke opdrachten voor organisaties zoals de provincie Flevoland. Maar die fase is achter de rug. “In Dronten is er echt minder eenzaamheid”, verzekert ze nu OpenJeHart in die gemeente drie groepen heeft, met elk zo’n vijftwintig deelnemers die elkaar twee keer per week ontmoeten. “Van eenzaamheid afkomen draait om weer vertrouwen krijgen in andere mensen. Dat lukt niet met één gesprekje per maand”, licht ze die hoge frequentie toe.

Ego

In Zeewolde en Harderwijk draaien inmiddels ook groepen en binnenkort ook in Almere en Lelystad. En als het aan Wolfert ligt, biedt OpenJeHart straks ook buiten Flevoland eenzame mensen een “veilige plek”. Ze praat daarover al met wethouders van diverse gemeenten elders in het land. Ondertussen verzamelt ze mensen om zich heen die haar helpen met haar “missie”. Met daarbij in gedachte wat ‘mijnheer Foppen’ haar leerde. “Die begon twee hoog achter met wat nu Scheer & Foppen is”, vertelt ze over de Harderwijkse visserszoon die deze elektronicaketen startte en voor wie ze zelf een tijd werkte. “Hij leerde me dat je je ego moet durven loslaten en mensen moet aantrekken die beter zijn in dingen dan jijzelf.”

Bang

Wie – voor vijf euro per maand – lid wil worden van OpenJeHart, doet dat op eigen initiatief. Wolfert: “Je moet zelf iets aan je eenzaamheid willen doen, anders werkt het niet. Mensen die bang zijn voor het zetten van die eerste stap, helpen we wel. Met een bezoekje aan zo iemand thuis, als we bijvoorbeeld zijn ingeseind door de huisarts. Of met een kennismakingsgesprek over de telefoon. Of doordat een maatschappelijk dienstverlener de eerste keer in de groep meewandelt. Zo’n warme overdracht werkt heel goed. Het enge is er dan af.”

Geborgenheid

Wolfert: “Eenmaal over die drempel heen, vertellen nieuwkomers meestal meteen hun hele levensverhaal. Dat hoeft helemaal niet, maar dat moet er dan kennelijk gewoon uit. Het mooie is dat de groep dat keurig opvangt. Want die anderen weten zelf ook hoe het de eerste keer was en gunnen die nieuwkomer de geborgenheid die ze toen zelf ervoeren. ‘Ik voelde me meteen welkom’ of ‘een warm bad’, hoor je achteraf vaak van nieuwkomers.”

Station

Het “geheim” van haar concept is dat het wandelen gebeurt onder begeleiding van een professionele coach. Hoewel ze druk is met organiseren, coacht Wolfert zelf nog een groep om feeling te houden met het groepsproces: “Niet als juf maar om ervoor te zorgen dat dit proces opgang komt, dus dat het niet alleen maar over koetjes en kalfjes gaat. Daarvoor werken we ook kaartjes met gespreksthema’s als intimiteit, afscheid en liefde. En blijft iemand slachtoffer, dan zorgt de coach ervoor dat die zich binnen de groep kan spiegelen met iemand die dat station al gepasseerd is. Voor de rest helpt de groep zichzelf. Die saamhorigheid vind ik nog steeds prachtig om mee te maken.”

Staatsbosbeheer

Staatsbosbeheer organiseert sinds kort wandelingen om singles aan een partner te helpen. Maar zo is OpenJeHart niet bedoeld, benadrukt Wolfert. “Mensen die bij ons komen zijn kwetsbaar. Net gescheiden of hun partner is pas overleden, het kan van alles zijn. Maar die moeten zich in de groep veilig kunnen voelen. Dat staat voorop. En respect voor elkaar, geen oordeel vellen over een ander.” Vrijwilligers die ze opleidt tot coach prent ze dat ook in.”

Scootmobiel

Het verraste haar dat OpenJeHart jong en oud aanspreekt: “Ik had ouderen verwacht, maar het jongste lid is 27 en het oudste 84. Meer vrouwen dan mannen, die zijn meer gesloten en tonen zich niet graag kwetsbaar. Al begint dat in Dronten te veranderen, waarschijnlijk omdat OpenJeHart hier nu bekend is en er veel over wordt gesproken.” In Dronten ligt er overigens van haar ook een plan klaar voor een groep bestemd voor 75-plussers: “Met dezelfde methodiek maar met aangepaste thema’s en activiteiten, bijvoorbeeld met kortere wandelingen of op de scootmobiel.

Vitamine A

Ook in opdracht van de gemeente Dronten schreef Wolfert een projectplan gericht op mantelzorgers: “Want mantelzorgers dreigen door hun zorgtaak te vereenzamen en hebben ook behoefte aan erkenning en aan een plek waar ze hun verhaal kwijt kunnen.” Ze schrijft ook aan een ‘pilot’ voor wandelen met werklozen die al langere tijd thuis zitten en broedt nog op een plan voor wandelgroepen speciaal voor mensen uit andere culturen. “Want de methodiek van OpenJeHart is op veel doelgroepen toepasbaar. Mensen in wat voor kwetsbare omstandigheden dan ook hebben allemaal behoefte aan wat ik vitamine A noem: Aandacht.”

Paul Hazebroek, 13 juli 2016

Meer strijders tegen eenzaamheid

Lees meer persoonlijke verhalen in de serie Strijders tegen eenzaamheid door Paul Hazebroek.