Caffè Caro: eenzamen bereik je door naar ze toe te gaan

Haar ‘mobiele koffiehuis’ Caffè Caro waarmee Carolien van Ginkel in Rhenen bij eenzame mensen zowat voor de deur parkeert, komt zitplaatsen tekort. “Naar eenzame mensen toegaan, is de enige manier om ze te bereiken”, weet Van Ginkel, die zelf heeft ervaren hoe eenzaamheid aanvoelt. Als ondernemer met ‘geen-verliesmodel’ speelt ze nu met het plan voor een groter rijdend café, waarbij ze voor buurtbewoners ‘een bakkie doen’ combineert met andere zorg, zoals een mobiel Wmo-loket.

Mozes en de berg

Het is met Carolien van Ginkel (48) een beetje als met Mozes en de berg. De berg kwam niet tot Mozes, dus ging deze tot de berg. Zo rijdt Van Ginkel met haar mobiele koffiehuis Caffè Caro in Rhenen op de Utrechtse Heuvelrug ‘de berg’ op, naar de Valleiweg waar veel ouderen wonen. Die dreigen te vereenzamen, of zijn dat al, sinds hun ontmoetingsplek, het wijkwinkelcentrum, zijn deuren sloot. Want vaak slecht ter been, is voor de meesten van hen even naar het winkelcentrum in de stad ‘beneden’ er niet meer bij.

Zitplaatsen tekort

Maar sinds een jaar of drie kunnen buurtbewoners wel iedere vrijdagochtend een ‘bakkie doen’ op het terras dat Van Ginkel dan zowat bij hen voor de deur opbouwt. Met een picknicktafel, klapstoeltjes en thermoskannen koffie en thee uit haar bestelauto. “Zie het ook maar een beetje als een mobiele huiskamer”, lacht ze over het succes van haar café-voor-de-deur-idee. Er komen ondertussen zoveel mensen uit de buurt op af, oud en jong, dat ze zitplaatsen tekortkomt. “Eenzaamheid komt echt onder alle leeftijden voor.”

Beeld Rijdend creatief thee- en koffiehuis voor mensen met behoefte aan gezelschap

Geïsoleerd raak je snel

Van Ginkel weet zelf hoe eenzaam zijn voelt. Dat bracht haar ook op het idee voor Caffè Caro. Een jaar of tien geleden maakten een zware baan, en een verhuizing naar een andere plaats met net ook een baby erbij, dat ze overspannen thuis kwam te zitten. “Zo kwam ik er achter dat er weinig voor nodig is om geïsoleerd te raken. Ik kende nog niemand in onze nieuwe buurt. Normaal maak ik makkelijk een praatje. Maar toen lukte me dat gewoon niet en al gauw kwam ik helemaal de deur niet meer uit.”

Even geen slachtoffer

Ook eerder in haar leven sloeg eenzaamheid toe. “Mijn toenmalige relatie stond op knappen. En ik werkte op dat moment in het onderwijs, wat me ook zwaar viel. Bijgebleven van die periode is me het gevoel dat niemand je op zo’n moment begrijpt en je je ook niet geliefd voelt, ook niet door jezelf. Daardoor kan ik mij nu goed verplaatsen in de radeloosheid van andere eenzame mensen. Als ik met Caffè Caro in een straat mijn terras heb opgezet, luister ik vooral naar de mensen. Soms krijg ik hele persoonlijke verhalen te horen. Zoals laatst nog een vrouw van zestig die straatvrees had en bang was om vreemden aan te spreken. Die zei dat ze dankzij Caffè Caro weer de deur uit durfde. Dat is precies waarom ik dit doe. Caffè Caro is zo laagdrempelig, dat mensen zich er even geen slachtoffer voelen en weer ervaren hoe het is om met anderen samen te zijn.”

Voorwaardelijk

Ze somt nog meer ‘quotes’ op van gasten. Van een vrouw van 48: “Als jij niet voor mijn deur had gestaan en mij de mogelijkheid had geboden om anderen te ontmoeten, dan was ik er waarschijnlijk niet meer geweest.” Van een gehandicapte vrouw van 56: “Caffè Caro biedt mij de mogelijkheid om mezelf te zijn en weer in contact te komen met anderen.” Van een man van 84: “Het zorgt voor een welkome onderbreking van mijn week waarin ik voor de rest niemand zie of spreek.” Van een man van 43: “Door Caffè Caro houd ik mijn leven onder controle en voorkom ik uitspattingen die schadelijk zijn voor het feit dat ik voorwaardelijk heb.” En van een man van 58: “Door Caffè Caro heb ik een vrijwilligersbaan gekregen en heeft mijn leven weer inhoud.”

Arm om je heen

In 2013 gooide Van Ginkel zelf het roer om. “Het verkopen van dingen was altijd mijn werk. Maar daar draait het in het leven niet om, besefte ik steeds meer. Het gaat om mensen om je heen hebben. Die een arm om je heen slaan als je daar behoefte aan hebt, aan je vragen hoe het met je gaat, een boodschap voor je doen als je ziek bent, even een kopje thee inschenken of je kliko buiten zetten. Wij zijn ook niet geboren om alleen te zijn. Met een vriendin speelde ik al een tijdje met het idee voor een soort SRV-wagen, maar dan als mobiele ontmoetingsplek. De uitvoering van dat plan bleek te duur en mijn vriendin haakte af. Maar ik niet. De crowdfundactie die ik toen hield, leverde € 2000 op. Net genoeg voor een 37 jaar oude Peugeot-bestelbus. En lokale ondernemers hielpen me aan de nodige spullen. Zo kon ik mijn plan toch min of meer uitvoeren.”

Plattelandspredikant

Die volharding van toen dankt Van Ginkel ook aan het boek Het kruis in de asfaltjungle van David Wilkerson, wat ze in die tijd las. Die Amerikaanse plattelandspredikant trok in de jaren vijftig van de vorige eeuw ‘geroepen door God’ naar New York en hielp daar in achterbuurten jongeren uit jeugdbendes weer op het rechte pad. “Dat boek motiveerde me enorm. Met Caffè Caro wil ik ook echt iets voor mensen betekenen. Daar gaat het mij nu om.”

Canvassen

Inmiddels doet Van Ginkel met Caffè Caro wekelijks meerdere buurten in Rhenen aan. Niet meer met ‘Bessie’, haar oude Peugeot-bus, maar – dankzij een gift van de gemeente – met een hippe donkergroene Renault Kangoo. Voordat ze besluit haar terras in een nieuwe straat op te zetten, gaat ze er eerst ‘canvassen’: “Dan bel ik bij mensen aan en leg ik uit wat ik doe. Voor dat ik het weet, zit ik dan in een woonkamer op de bank naar iemand te luisteren. Want achter waarom iemand overdag thuis is, zit altijd een verhaal. Aanbellen en iemand aanhoren, is ook de enige manier waarop je eenzame mensen bereikt. Want die lopen daar niet mee te koop en het staat ook niet op hun voorhoofd.” Niet iedereen doet trouwens gelijk open: “Ik heb ook eerst door brievenbussen staan praten, maar dan ging de deur later toch open.”

Halverwege de berg

Caffè Caro bleef ook buiten Rhenen niet onopgemerkt, dankzij reportages van onder meer RTL Live en de EO. Zo kwamen een keer twee studenten van de Christelijke Hogeschool Ede Van Ginkels aanpak bekijken en kreeg ze recent een man van een jaar of vijftig uit Friesland op bezoek die hetzelfde wil doen als zij: “Door een herseninfarct kon hij nog maar een arm gebruiken, maar hij was toch helemaal hierheen komen rijden”, glundert Van Ginkel. Ze vertelt ook dat ze nog speelt met het oude plan voor een groter rijdend koffiehuis, waar bezoekers bij slecht weer kunnen instappen. Nu huist ze ’s winters met Caffè Caro alleen in een buurthuis ‘beneden’ in de stad. Maar dat is voor ouderen uit ‘hoog’ die slecht ter been zijn, te ver weg. Deze mensen ziet ze dan een heel seizoen niet totdat het weer het toelaat om buiten een terrasje op te bouwen.

Bakkie koffie koppelen aan info

Bij haar plan voor dat grotere rijdende café denkt Van Ginkel aan een combinatie met andere vormen van hulp aan buurtbewoners, zoals een Wmo-loket en een informatieloket van de woningcorporatie. “Het idee is dat ‘bakkie koffie doen’ koppelen met andere zorg of informatieverstrekking. Zo sla je twee vliegen in een klap en bespaar je als gemeente of zorgorganisatie kosten”, aldus Van Ginkel, die zich toch nog een beetje ondernemer voelt. “Maar niet meer met een verdienmodel, maar met een geen-verliesmodel.” De organisaties aan wie ze haar nieuwe plan al voorlegde, reageerden enthousiast. “Ze willen er allemaal meer over horen, dus in die fase zit het nu.” Paul Hazebroek

Lees meer