Anti-eenzaamheidapp helpt wie geen praatje durft te maken over de brug

Een openhartig treincoupégesprek met een volslagen onbekende, maar dan virtueel en anoniem. Dat kan sinds afgelopen najaar met Raendel, de anti-eenzaamheidapp van Joris van Huijstee.

RaendelZijn idee erachter? Raendel komt tot in de woonkamer. Dus wie zich eenzaam voelt maar het eng vindt om buiten de deur een gesprek aan te knopen met een onbekende, kan thuis met de app laagdrempelig oefenen. “Maar Raendel is een middel tegen eenzaamheid, niet het medicijn.”

“Voor de foto bij het interview posteert Van Huijstee (48) zich thuis in Bussum bij een wijd openstaande tuindeur. Om zo te laten zien waar zijn app tegen eenzaamheid ‘Reandel’ voor staat: een laagdrempelige uitnodiging voor het maken van een praatje. In het gesprek gebruikt hij een trein als metafoor. “Vergelijk je de maatschappij met een trein, dan zitten de eenzame mensen in de achterste wagon. Die dreigt te worden losgekoppeld, maar Raendel voorkomt dat. Want de app brengt die eenzamen in contact met mensen in andere wagons die verlegen zitten om een praatje.”

 

Opgewekter

Elders in het gesprek komt de trein nog een keer aan bod. Als hij op een Amerikaans onderzoek wijst dat aantoont dat treinreizigers die onderweg een praatje maken met zomaar een medereiziger, zich aan het einde van de dag opgewekter voelen dan treinreizigers die er steevast het zwijgen toe doen. “Mensen moeten voor zo’n gesprekje natuurlijk best wel over een drempel heen. Raendel is veel minder eng want dan is het contact virtueel en anoniem. Dus mensen die het niet gewend zijn om op een onbekende af te stappen, kunnen met de app oefenen. Ik denk dat ze het op een gegeven moment dan ook in het echt aandurven.”

 

UWV Perspectief

Sinds Van Huijstee afgelopen najaar met Raendel begon, is de app die hij liet maken al honderden keren gedownload. Die belangstelling heeft hij ook te danken aan de media. Kranten, radio en televisie gingen bij hem langs. Nu zijn verhaal ook is opgepikt door UWV Perspectief, rekent hij op nog veel meer gebruikers. Zijn inschatting dat veel bezoekers van dit internetplatform voor arbeidsongeschikten ook behoren tot de doelgroep van Raendel, baseert Van Huijstee op eigen levenservaring. Jarenlang worstelde hij met de nasleep van een psychose en zag hij soms dagenlang niemand: “Een simpel gesprekje met bijvoorbeeld de loodgieter die langskwam, gaf me al een beter gevoel. Sociaal ontdooide ik dan een beetje.”

 

Eenling

Later bleek dat hij lijdt aan het syndroom van asperger. Het verklaart zijn neiging zich af te sluiten van de buitenwereld. Vrienden of kennissen zegt hij niet te hebben. “Aspergers zijn eigenlijk gedoemd een leven te leiden als eenling”, schreef hij twee jaar geleden in een ingezonden stuk in de Volkskrant. “Aspergers – ook ik dus – kunnen geen gehoor geven in de zin van dat er sprake is van direct gevoelscontact met anderen. Niet uit onwil, maar uit onvermogen”, legt hij in het stuk uit.

 

De deur uit

Maar Van Huijstee ziet in de diagnose asperger “geen vrijbrief om naar binnen gekeerd te blijven”. Zo zet hij zichzelf er iedere ochtend toe de deur uit te gaan, voor een kop koffie en de krant in een La Place-restaurant in de buurt. Ook speelt hij wekelijks bridge: “Die dingen doe ik dus om mijn sociale gevoelstemperatuur wat te verhogen. Want ik weet dat de hele dag thuisblijven mij labiel maakt. Dan wordt ik achterdochtig en krijg ik koude gedachten.”

 

Niet van porselein

Alsof wat hij allemaal al achter de rug had niet genoeg was, kreeg hij een paar jaar geleden ook te maken met een erfelijke aandoening van het ruggenmerg. Waardoor hij ondertussen met krukken loopt. Toch wil hij beslist niet dat het interview een klaagverhaal wordt. “Ik ben niet van porselein. Met wat ik heb gezien in het jaar dat ik een psychiatrische inrichting zat, weet ik dat het altijd nog erger kan.”

 

Inrichting-periode

In een semi-autobiografische internetroman, De buit, doet hij verslag van die inrichting-periode. De dwarse hoofdpersoon van het boek stelt dat Nederland aan een ‘sociaal- en welvaartsnarcisme’ lijdt: “Iemand bepaalt voor een ander hoe die geholpen moet worden want als de hulp dan goed uitpakt, straalt dat af op degene die het aangekaart heeft. Een medaille voor het therapeutje uithangen. Iedereen weet wat het beste voor een ander is. (...) Ik kreeg een hekel aan dat makkelijke denken waarin ik de belijder van het geloof mocht zijn.”

 

Zelfgenezer

“Ik heb wel eens de overtuiging gehad dat de volwassen maatschappij is gestoeld op de angst voor het alleen zijn”, observeert Van Huijstee in het nawoord van De buit. Elders in dat nawoord concludeert hij optimistisch dat in ieder mens “een zelfgenezer” zit. “Weinig mensen vertrouwen daarop”, licht hij toe in het gesprek. “Ik heb mijzelf altijd gedwongen iets te doen aan de dingen waarmee ik zit. Dat is ook mijn boodschap aan mensen die alleen zijn en zich eenzaam voelen: durf zelf die eerste stap te zetten.”

 

“Dat is ook mijn boodschap aan mensen die alleen zijn en zich eenzaam voelen: durf zelf die eerste stap te zetten.”

Meer maatschappelijkheid

Dat zelfredzame heeft hij van zijn vader die in 2010 overleed. In de zitkamer met voor de rest volledig kale wanden, hangt boven een tussendeur een foto van hem. “Ik was er kapot van toen hij overleed. Maar zijn dood had ook iets dubbels, alsof die mij dichter bij mijzelf heeft gebracht, bij een groter maatschappelijk bewustzijn. Daarom hangt zijn foto daar ook, als een gids naar meer maatschappelijkheid, hoop ik.”

 

Raendel

Allerlei krantenartikelen over dat er zoveel mensen eenzaam zijn, brachten Van Huijstee vorig jaar zomer op het idee voor de app. “Raendel komt tot in de woonkamer. Dus eenzamen die helemaal niet meer de deur uit komen, kunnen zo toch hun eerste stappen zetten in het leggen van contact met anderen. Heel laagdrempelig en zonder betutteling. De app is een bruggetje. Je zit alleen achter de computer, maar er is direct contact met een ander en dat frist op in je hoofd. Maar mensen moeten het dus wel zelf doen. Raendel is een middel tegen eenzaamheid, niet het medicijn.”

 

Voor iedereen

Iemand die zich bij Raendel wil registreren, hoeft daarvoor alleen zijn leeftijd en geslacht op te geven en de talen die hij spreekt. Met een zelf gekozen gebruikersnaam kan hij dan chatten en bellen over internet met mensen die ook verlegen zitten om contact. Van Huijstee: “Dat kunnen ouderen zijn die zich eenzaam voelen, maar ook werklozen en zieken of scholieren. Raendel is er eigenlijk voor iedereen.” Om zeker te zijn dat degene aan de andere kant geen bekende is, kan van tevoren worden ingevuld op welke afstand die andere persoon zich minimaal moet bevinden. De app is daarvoor GPS-gelokaliseerd.

 

Groeit

Raendel is een neutrale, door Van Huijstee zelf bedachte naam. "Meet" zit bewust niet in de naam, omdat Raendel geen datingsite is. Van Huijstee: “Een datingsite werkt andersom. Daar krijg je direct een foto van iemand te zien met daarbij allemaal positieve kenmerken. Dus heb je meteen hoge verwachtingen. Vervolgens ga je bij het contact de minpuntjes van die ander zien en moet je die verwachtingen telkens bijstellen. Net als bij een inzakkende taart in de oven. Met Raendel praat je anoniem met iemand en weet je niet hoe die eruitziet. Gevoelsmatig sta je daardoor meer open. Daardoor groeit het contact, zoals een deur die langzaam opengaat.”

 

De grens over

Helemaal belangeloos is Van Huijstee niet met Raendel begonnen. De eerste drie maanden is de app gratis, maar daarna betaalt een gebruiker 99 eurocent per jaar. “Ik hoop dat ik mij er straks mee in mijn onderhoud kan voorzien”, aldus Van Huijstee die nu leeft van een Wao-uitkering maar vroeger wel heeft gewerkt, onder meer in de telefonische verkoop en in de maatschappelijke ondersteuning bij een GGZ. Hij hoopt daarom op duizenden Raendel-gebruikers en heeft daarvoor ook al plannen om met de app de grens over te gaan: “Raendel is universeel en kan dus over de hele wereld worden gebruikt.”

Helaas is de app Raendel inmiddels niet meer beschikbaar.

Paul Hazebroek, 5 maart 2015


Meer strijders tegen eenzaamheid

Lees meer persoonlijke verhalen in de serie Strijders tegen eenzaamheid door Paul Hazebroek.